تبليغاتX
ققنوس
شعر ایران و جهان - نقد و بررسی - شرح و تفسیر - شاعران

 

    عصر رضاشاهی تقریبا از حدود ۱۳۰۰ یا ۱۳۰۴ شروع می شود و تا ۱۳۲۰ ادامه دارد. چهره های این عصر که مهم هستند، چند نفری از بقایای شعرای مشروطه اند مثل: فرخی یزدی، بهار، لاهوتی و یحیی دولت آبادی و نسلی که تقریبا در پایان مشروطه وارد صحنه شده مثل: پروین اعتصامی، نیما یوشیج، رشید یاسمی، دکتر صورتگر، شهریار، دکتر رعدی، مشعود فرزاد و البته این ها چهره های اصلی هستند. صداهایی که در شعر این دوره می شنویم تقریبا این صداهاست:

ای دیو سپید پای در بند

 ای گنبد گیتی ای دماوند

یا:

تپیدن های دل ها ناله شد آهسته آهسته

رساتر گر شود این ناله فریاد می گردد

این ها صداهای اصلی است ولی صدای خود مشروطیت هم بیش و کم با همان درون مایه ها هست، اما به دلیل سانسور و فشاری که به طور روز افزون بر روشنفکران و ادبا وارد می آید و خیلی هم با برنامه تنظیم شده است همان مفهوم وطن و آزادی هم زیر بار فشار دیکتاتوری رضاشاهی خیلی کم رنگ می شود ولی ادامه دارد.

   در شعر دوره رضاشاهی انتقاد هست، ولی انتقادها متوجه چیزهای سطحی است و آن تندی ای که در شعر عارف و عشقی و بهار بود و به ریشه مسائل می زد در این دوره نیست.

    رژیم این اجازه را به کسی نمی دهد که به مسائل عمقی بیندیشد و مسائل عمقی را در آثار خود منعکس کند، جز در ادبیاتی که آن را باید در مقوله ادبیات زیرزمینی به حساب آورد، مثل شعر فرخی یزدی، لاهوتی و حتی نیما که نوعی از ادبیات زیرزمینی است. هرچند نیما ستیز مستقیم با رژیم رضاشاهی نداشت، اما شعرش پر از انتقاد بود.

    یکی از مسائلی که تقریبا با مشروطیت آغاز شد ولی نظام رضاشاهی جلو رشد آن را گرفت مساله ادبیات کارگری است. این نوع ادبیات هیچ وقت در ایران رشد نکرد و مهمترین مانع رشد آن، مزاحمت های نظام رضاشاهی بود.

    یکی دیگر از مسائل بسیار عمده و قابل مطالعه ادبیات عصر رضاشاهی، مساله پیدایش شاخه ای از رمانتیسم است.

     زبان شعر رضاشاهی متنوع تر و پخته تر است و اشتباهات فاحش شعر مشروطه در شعر این دوره دیده نمی شود، به علت این که مقداری مباحث مربوط به دستور زبان و تصحیح و نشر متون رواج پیدا می کند.

     یکی از مسائل عمده این دوره مساله تغییرات مربوط به فرم است. اولین نمونه شعر بی وزن چاپ شده در یک کتاب با کتاب راز نیمه شب دکتر محمد مقدم شروع شد.

      نیما تاملاتش را در باب ساختمان شعر جدید تقریبا در همین دوره تجربه کرد و در آخر این دوره آن را چاپ کرد.


+ نوشته شده در  شنبه 11 خرداد1387ساعت 8:41  توسط خانم پورشیخی - خوزستان  |