ای نسل های سوخته

چو نخلهای بی سرید

                           ایستاده استوار اما بدون بر

در زیر تیغ آفتابی سیاه و سرد

دیگر امید رویش از شمایان نمی رود

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

بیانیه انجمن نویسندگان کودک و نوجوان به مناسبت روز جهانی کتاب کودک

گروه فرهنگ و هنر: انجمن نویسندگان کودک و نوجوان به مناسبت ۱۴ فروردین ماه روز تولد هانس کریستین نویسنده نامدار دانمارکی و خالق جاودانه جوجه اردک زشت روز جهانی کتاب کودک بیانیه ای در حمایت از کودکان صادر کرد.به گزارش مهر در این بیانیه آمده است: خوش تر آن بود که امسال به مناسبت روز جهانی کتاب کودک سخن از وضعیت کتاب و کتابخوانی و راههای ترویج آن به میان می آمد اما گاه شرایطی پی می آید که کودکان و حیاتشان را تهدید می کند. این شرایط را می توان در وجوه گوناگونی مشاهده کرد. همچون نظامی گری- سوء استفاده از نیروی کار کودکان - آزار و اذیت آنها و مانند آن... در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: امروز ما به عنوان گروهی بزرگ از داستان نویسان-شاعران-مترجمان-منتقدان پژوهشگران و روزنامه نگاران کودک و نوجوان اعتراض خود را نسبت به ستمی که بر این قشر ستمدیده و آسیب پذیر می رود فریاد می کنیم.... بیایید همه با قلم ها و قدم های خود این دیدگاه والا را بر صدر بنشانیم که یکی از مقتضیات جهان مدرن به رسمیت شناختن کودک است...

معرفی برندگان جایزه ادبی برام استوکر۲۰۰۷

گروه فرهنگ و هنر:  برندگان دوره اخیر جایزه ادبی برام استوکر در ژانر ادبیات وحشت معرفی شدند. به گزارش مهر و به نقل از بنیاد نویسندگان ژانر وحشت این جایزه به نام خالق دراکولا و بنیانگذار این گونه ادبی از سوی انجمن نویسندگان ژانر وحشت آمریکا برگزار می شود.

کتاب های برگزیده:

رمان:  گمشده - اثر سارالنگان

رمان: جعبه شکل قلب- اثر جو هیل

داستان بلند: بعدا می شود راهرو-اثر گری برانبک

داستان کوتاه: قلم موی نرم باد- اثر دیوید نیال ویلسون

گلچین ادبی: پنج ضربه تا نیمه شب - اثر گری برانبک و هنک شوبل

مجموعه آثار: ضرب المثل هایی برای هیولاها - اثر مایکل ا.ارنزن - و پنج داستان - اثر پیتر استراب

اثر غیرداستانی: رمزنامه (دایرة المعارف چیزهای صرفا خیالی و عجیب و غریب - اثر جاناتان مابری و دیویدف کرامر

شعر: پر از نور باشی و بی موضوع - اثر لیندا ادیسون - و بردارها یک هفته در مرگ سیاره - اثر چارلی جیکوب و مارک سایمون

جایزه ادبی برام استوکر از سال ۱۹۸۹ و به یاد نویسنده ایرلندی به همین نام بنیان گذاشته شد . مشهورترین اثر وی دراکولاست که منبع الهام تعداد زیادی نمایشنامه - داستان و فیلم قرار گرفته است.

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

طنز

طنز یک گونه ادبی نیست. بلکه شگردی ادبی ست. اما وقتی این شگرد سراسر یک گونه ادبی را فرامیگیرد در وهله بعد به گونه ای ادبی تحویل می پذیرد.

در ادبیات جدید فارسی مرز گونه های اصلی ادبی به صورت نظم-نثر-شعر و داستان از هم منفک می شود و طنز نیز با هریک از این گونه ها پیوندی جداگانه برقرار می کند. ضمن اینکه امکانات ترکیبی آنهارا هم نادیده نمی گیرد.

نظم های طنزآمیز نسیم شمال با ته رنگ شعر و نثرهای طنزآمیز دهخدا با ته رنگ داستان از آن جمله است.   در X یکی بود یکی نبودX جمالزاده - داستان منثور طنزآمیز می بینیم منتهی شعر کامل طنزآمیز یعنی شعری که طنزآمیز بودن آن تنها حاصل تمهیدات شعری باشد در ادبیات قدیم و جدید فارسی محدود مانده است.

ساخت طنز

۱-ساخت صوری(ظاهری) طنز

پذیرفته ترین دیدگاه در توصیف ساخت صوری طنز دیدگاه استاد دکتر شفیعی کدکنی ست که میگوید:

الف: طنز ساخت پارادوکسیکال دارد و عبارت است از تصویر هنری اجتماع نقیضین

ب: هر ساخت پارادوکسیکالی لزوما طنز نیست.

بر این پایه اگر خلاف عرف طنز را با سایر خلاف عرف ها مقایسه کنیم در می یابیم که همه آنها برپایه جد استوارند و این بر پایه هزل

هزل در یک تعریف نفیی عبارت است از هرآنچه جدی نباشد و تعریف اثباتی آن به چیزهایی مثل لطیفه - مطایبه- فکاهه- بذله-مضحکه-استهزاء و تمسخر بر می گردد. که کلمه شوخی می تواند به جای همه اینها قرار گیرد...

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

صندلی از تو پر می شود

اتاق از لبخند

من از شعر  

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

  وریسم برابر واژه ایتالیایی  verismo به معنای حقیقت، عنوان مکتبی در هنر و ادبیات ایتالیایی است این مکتب که در اواخر سده نوزدهم در جنوب ایتالیا پدید آمد آمیزه ای از دو مکتب واقع گرایی و طبیعت گرایی فرانسوی است. هدف های عمده وریسم، بازنمایی عینی زندگی به ویژه طبقات پایین اجتماع، توصیف صریح جزئیات و گفتگوهای واقع گرایانه و استفاده از زبانی منسجم، مستقیم، بی پیرایه و تزئین نشده است. در واقع وریسم می کوشد واقعیت را چنان که هست، ولو زشت و ناخوشایند و مستهجن با عینیت گرایی تصویر نماید. پایه گذار وریسم، داستان نویس برجسته ایتالیایی جووانی ورگا است. داستان کوتاه سیسیلی ندا (۱۸۷۴) که گرایش او را به نوعی واقع گرایی نشان می دهد مبنای مکتب وریسم قرار گرفت. او سپس مجموعه داستان های کوتاه زندگی در کشتزارها (۱۸۸۹) را با الهام از زندگی ساده ی روستاییان، کشتکاران و ماهیگیران سیسیلی نوشت. ورگا علاوه بر این رمان اوا (۱۸۷۳)، ببر شاهی (۱۸۷۳) و شاهکارش خانواده مالاوولیا (۱۸۸۱) را انتشار داد. که پایه های مکتب وریسم را تحکیم بخشیدند. این مکتب واکنشی در برابر ادبیات پر تکلف و تصنع ایتالیا بود که روح تحقیقات علمی را با ادبیات درآمیخت. از دیگر نویسندگان و مفسران مکتب وریسم، لوییجی کاپووانا است که این مکتب را «مطالعه ی واقعیت ها» نامیده است. او با مجموعه داستان های کوتاه بررسی های زنان (۱۸۷۷) و رمان مشهورش گیاچینتا (۱۸۷۹) وریسم را به اوج شکوفایی رسانید. از دیگر وریست های به نام، گراتسیا دلدا است که به پاس رمان هایش برنده ی جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۲۶ نیز شد.

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

دوره قبل از مشروطیت:

   این دوره را به عنوان دوره صفر مورد بحث قرار می دهیم. این دوره را می توان «عصر مدیحه های مکرر» نام گذاشت. اگر شعر چهره هایی مثل صبای کاشانی، سروش اصفهانی، یغمای جندقی و قاآنی شیرازی را که قله های ادب منظوم این دوره هستند در نظر بگیریم، شخص مطلع به راحتی می تواند از این ها صرف نظر کند و این ها را از تاریخ تکامل شعر فارسی کنار بگذارد. اما از لحاظ صدا می توان گفت، صداهایی که به گوش می رسد طنین صدای عصر غزنوی و سلجوقی است.

   مسائل اصلی ای که در شعر این دوره مطرح می شود و تقریباْ در سراسر شعر این دوره دیده می شود، عبارت است از مقدار زیادی مدح و ستایش پادشاهی، خانی یا امیری.مدایح تکراری درباری است که حتی از لحاظ «معیار ارزش ها» هم تحولی در آن دیده نمی شود. یعنی انسان دوهزار ساله دارای همان نوع تلقی ای از اخلاق و زندگی است که در دوره ساسانی بوده است.

   از نظر شاعر این دوره جهان چیزی است ایستا او هیچ گونه تغییری در پیرامون و روابط اجتماعی جهان اطرافش حس نمی کند. اگر حرکتی هم وجود داشته باشد در شعر این دوره هیچ انعکاسی ندارد. به طور کلی شاعر این دوره از جهان پیرامونش یعنی قرن ۱۸ و ۱۹ - انقلاب های بزرگ اروپا - کوچکترین اطلاعی ندارد به همین دلیل که جهان را ایستاده و ساکن می بیند و از اطرافش بی خبر است طبعاْ تجارب شخصی ای در آثارش وجود ندارد.

   تصوف این دوره نیز تکرار است در حقیقت، هیچ یک از صوفیه این دوره به یک لحظه صوفیانه جدیدی نرسیده اند،حال آن که تصوف حوزه تجربه های تازه در زبان و اندیشه است و تکامل تصوف با تکامل تاریخی زبان تصوف وابستگی کامل دارد.

   به عنوان یک اصل این نکته را فراموش نکنیم که محور همه تحولات شعر «زبان و روابط اجزای زبان» است. «زبان» چیزی «ذهن» نیست و «ذهن» چیزی جز «زبان» نیست. وقتی که زبان شاعر تکراری است، جهان بینی او هم تکراری است، هر که هرقدر گسرش زبانی داشته باشد، به همان اندازه دارای جهان بینی وسع تری است.

    به لحاظ موسیقی شعر این دوره هیچ تشخصی ندارد. تنها موردی که می شود اشاره کرد، صفای اصفهانی است که سعی کرده در حوزه موسیقی عروضی شعر تغییراتی بدهد اما نه تغییراتی که اختراع خودش باشد بلکه هنجارها و نرم های مکرر عروض حاکم بر شعر آن دوره را کنار گذاشته و از چیزهایی استفاده کرده که کمتر مورد استفاده دیگران بوده است. این امتیاز را به او و قاآنی شرازی می شود داد.

ادوار شعر فارسی

محمدرضا شفیعی کدکنی

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

تا این که یک روز تنها سنگ های خیس می مانند

در جایی که پنجره ها بودند و انسان ها.

و یک مجسمه روی خاک.

تنها درها بر دریا شناورند

شق و رق غریب.

گاهی در غروب آن ها را روی آب می بینی بسته تا ابد

به پشت می درخشند.

ماهیگیران به آن ها نگاهی هم نمی اندازند.

در سپیده دمان مقابل چراغ نفتی در خانه هایشان می نشینند

صدای ماهیانی را که از درز تنشان به تو می خزند می شنوند

دریا را می شنوند

که با هزاران مشت بر درها می کوبد

آن گاه به خواب می روند

با صدف های لای موهایشان.

ناگهان صدای کوبش در را می شنوند

و بیدار می شوند.

                                                           یانیس ریتسوس

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

سال مولانا

سال میلادی گذشته سال بزرگداشت مولانا بود. سالی که باتلاشهای ترکیه و ارسال مستنداتی از سوی آن کشور به یونسکو به نام مولانا نامگذاری شد. متاسفانه تلاش ایران در این زمینه چشمگیر نبود. هرچند که پاسداشت مولانا برای مسئولین کشورمان مسرت آفرین بود. سال 2008  هم با اقدامات انجمنهای ادبی تاجیکستان به نام رودکی شد و حتما امسال هم مسئولین و دست اندرکاران از این موضوع ابراز خرسندی خواهند کرد. اما اینکه هویت ملی مارا سخاوتمندانه- تکه تکه و با برنامه کم کم دارند به نام دیگر کشور ها می کنند گویا چندان موضوع مهمی نیست. مهم این است که ما خودمان اعتقاد داشته باشیم که مولانا-رودکی-نظامی-فارابی-ابن سینا و غیره و غیره ایرانیند. همین! ای کاش حداقل بتوانیم در زمینه شعرایی مثل حافظ-سعدی -فردوسی و خیام از خودمان دفاع کنیم پیش از آنکه کشوری مدعی آنان شود.

درگذشت قیصر امین پور

بالاخره تصادف دردناک سال ۷۷ جاده شمال- شاعر جنوبی ما را به کام مرگ کشید. قیصر امین پور در سه شنبه ای تلخ و بی حوصله به فاصله ای رفت که ستون تسلیت روزنامه ها را پر از نام او کرد. اما آنچه تلخ تر و دردناک تر بود این که همانها که وی را به دهها گناه کبیره و صغیره متهم نمودند با دیدن اشکهای مردم راهی جز همراهی نیافتند و بیش از همه در رثای او تباکی کردند. لبخند زیبا و غمناک قیصر گویی جوابی بود با زبان بی زبانی در دستور زبان عشق به اینهمه دورنگی و دورویی. قیصر با همه این اوصاف به آسمانها رفت و بدنش پس از کش و قوسی که یکی دوروز مراسم تدفینش را به تاخیر انداخت در زادگاهش گتوند خوزستان آرام گرفت و شعر ابدیت را سرود.

دومین جشنواره شعر فجر

جشنواره ای که فقط دو سال در سرزمین هزارساله شعر قدمت داشته باشد بدون نقاط ضعف و نکات گفته و نا گفته نخواهد بود. که امید آن می رود به مرور معایب آن برطرف شود و به جایگاهی والا و شایسته در سطح بین المللی برسد- جشنواره امسال و پارسال که معلوم نبود شعرها چطور و در چه زمانی باید به کجا فرستاده می شد برگزار شد. جالب اینکه داوران پارسال گروهی را برگزیدند و برگزیدگان پارسال امسال داوری کردند... نمی خواهم اینجا اسم کسی را ذکر کنم چون فضای انتقاد آنقدر ها که ادعا می شود باز نیست پس از نام ها می گذرم... و به نشانها می رسم. سروهای زرین اهدا شدند جشنواره دو بخش داشت داخلی- خارجی    اما در بخش شعر بین المللی نباید فقط به شعرهای فارسی سروده شده در افغانستان و تاجیکستان و ... بسنده کرد بلکه باید این جشنواره را به جشنواره ای معتبر- مطرح و تاثیر گذار در سطح جهان تبدیل نمود که شاعران بزرگ دنیا با هر زبان و از هر کشوری در آن حضور داشته باشند.

سهم ایران در ادبیات جهان

ظهور نیما یوشیج تنفسی تازه را در ادبیات ایران نوید می داد. همه چیز برای ظهور اخوان ها-فروغ ها و سهراب ها آماده بود و درخشیدند آنان که بزرگ بودند. ولی هرگز تصور نمی شد که شعر ما با چنین رکودی در دهه های اخیر مواجه شود. بعد از شروع جنگ که شعرما به آن سمت و سو کشیده شد در دهه هفتاد موج سپیدگرایی شدیدی به وجو آمد که جز راندن اندک مخاطبانی که برای شعر باقی مانده بود حاصلی دیگر نداشت. لحظه های شاعرانه به امید شاملو شدن هدر می رفت و کسی نگران این مهم نبود جز شفیعی کدکنی-قیصر امین پور- سیمین بهبهانی و چند شاعر نیمایی دیگر که از بزرگان همان دوره بودند و هنوز هم هستند چهره شاخصی از میان شاملوگرایان ظهور نکرد. شفیعی کدکنی می گوید: افسوس می خورم وقتی می بینم اینهمه استعدادهای قوی شاعری در مسیری مطلقا مقلدانه هدر می رود... دهه هشتاد در سال ۸۶ به سالهای پایانی اش نزدیک شد و این حکایت همچنان باقی ست. به جز فعالیتهایی اندک - تولید علم در شعر و ادبیات-تفکر و فلسفه جهانشمول-حرکت مهم ادبی یا حتی نامزدی دریافت نوبل ادبی در کارنامه شاعران امسال شعر و ادبیات کشورمان دیده نمی شود. ایران سهم چندانی در ادبیات معاصر جهان ندارد. این جمله تلخ از عباراتی ست که معمولا لاک سفید گرفته می شود... به قول اخوان:

چشم هم اینجا دم از کوری زند

گوش کز حرف نخستین بود کر...

در حوزه نشر

نمایشگاه کتاب تهران که اردیبهشت ماه سال قبل در مصلی تهران برگزار شد مهمترین اتفاق پیرامون کتاب و کتابخوانی کشور بود. با اینهمه در زمینه شعر و ادبیات تفاوت چندانی در محتوا و موضوع کتابها مشاهده نشد. کتابها از لحاظ کمی تغییراتی داشت ولی از لحاظ کیفی درحد انتظار نبود. انتظاری که از یک نمایشگاه می رود عرضه کتابهایی ست که به صورت معمول در کتابفروشی ها کمتر یافت می شود کتابهای کمیاب-نایاب و جدید با قیمتی مناسب تر... که در نمایشگاه کتاب تهران داستان چیز دیگری بود. ناشران مشغول فروش همان کتابهایی بودند که گوشه کتابفروشی هایشان افتاده بود و خاک می خورد...و هیچ تدبیر و تفکر خاصی برای نمایشگاه وجود نداشت. به طوریکه فرد ترجیح می دهد برای خرید کتابهای مورد علاقه و گرفتن تخفیف به خیابان انقلاب و دست فروشهای روبروی دانشگاه تهران مراجعه کند.

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

    از دهکده ای دور . . .

                   بهار

خسته و کوفته و خاک آلود.

نه کسی آمده از شهر به استقبالش

نه کسی دنبالش

گیج و تنها و غریب

دود از آهن ها بر می خاست

آه از آدم ها.

با قطار آمد از دور بهار

چمدانش را از روی سکو دزدیدند!

                                                           عمران صلاحی

ACMEISM - آکمه ایسم

این عنوان از کلمه یونانی AKME به معنی شکفتگی و کمال گرفته شده است

برای آکمه ایست ها اثر هنری صد در صد به دنیای محسوس تعلق دارد که باید آنرا دوست داشت. آکمه ایسم نوعی انقلاب در سلیقه است که در برابر سمبولیسم آلمانی از زیبایی فرانسوی - وضوح لاتینی و شجاعت انگلیسی دفاع می کند.

آکمه ایست ها که وضوح لحظه را به فضای بی ثبات و مبهم سمبولیسم ترجیح داده بودند دنیای منظم تر اما محدودتر آفریدند که قدرت نوجویی فوتوریسم را نداشت. اما وجود شاعران بزرگ در این مکتب تاثیر آن را در ادبیات جهان ایدار کرد به خصوص که ماندلشتام- استرناک و نیز مایاکوفسکی شاعر بزرگ دیگر آن عصر فوتوریسم روسی را ایه گذاشته بود خود جزء حلقه زبانشناسی مسکو بودند.

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

برو اي يار

برو اي يار نگير از منِ بيچاره سراغی

كه دلم سوخته از عشق تو چون لاله داغی

مرغ‌ِعشقت نشدم سنگ بزن جور وجفا كن

چه زيان دارد اگر زخم شود بال كلاغی؟!...

شادم از نغمه خاموشی و آهنگ‌سكوتم

هيچكس ميل ندارد به نوانوحه زاغی

قفست هديه به آوازِ دل‌انگيز قناری

منم و آه‌ِدلی زمزمه‌ای گوشه باغی

دل خورشيد نمی‌سوزد از اين غصّه كوچك

كه شبی ساكت و خاموش شكسته‌ست چراغی

دل من! با دگران هيچ نگويی...ننشينی

تا مگر دست دهد اهل‌ِدلی...كنج فراغی

گناباد بهار ۸۶

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

فوتوریسم سبکی نثر مانند به وجود آورد که می خواست نشاندهنده تلاش ها و سرو صدای زندگی صنعتی نوباشد و جز از جنبش و هیجان زندگی جدید و مبارزات صنعتی و کلا دنیای آینده سخن نگوید .

فوتوریسم با هرگونه ابراز احساسات و بیان هیجانات درونی شاعر و رعایت قوانین و دستور زبان و معانی و بیان مخالف است و آزادی کلمات غیرشاعرانه را مطالبه می کند و برای این مقصود کلمات مقطع و نامربوطی شبیه به اصطلاحات تلگرافی از خود می سازد.

فوتوریسم دریچه ای بود که رو به نهضت ها و جریان های ادبی و هنری قرن بیستم نظیر دادائیسم و سورئالسیم باز شد.

در جهان ادبیات و هنر هیچ گروهی به اندازه پیشاهنگان نهضت فوتوریسم تاثیر گذار نبوده اند

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM

فرارسیدن سال ۱۳۸۷بر همه ایرانیان مبارک

وبلاگ ققنوس

سال و سالهایی خوب را برای همه ایرانیان آرزو دارد

WWW.NIMA-YOOSHIJ.BLOGFA.COM